{"id":44024,"date":"2023-05-12T11:00:00","date_gmt":"2023-05-12T09:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.siroko.com\/blog\/c\/?p=44024"},"modified":"2023-05-09T15:40:47","modified_gmt":"2023-05-09T13:40:47","slug":"podstawy-geometrii-roweru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.siroko.com\/blog\/c\/pl\/podstawy-geometrii-roweru\/","title":{"rendered":"Podstawy geometrii roweru"},"content":{"rendered":"\n

Geometria nie jest zazwyczaj pierwsz\u0105 rzecz\u0105, na kt\u00f3r\u0105 patrzymy przy wyborze roweru. To b\u0142\u0105d, gdy\u017c jest jednym z najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w, wp\u0142ywa na osi\u0105gi, komfort jazdy i prowadzenie roweru. M\u00f3wimy tu o takich parametrach jak k\u0105t g\u0142\u00f3wki ramy, d\u0142ugo\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wki ramy, wysoko\u015b\u0107 suportu, reach (pozioma odleg\u0142o\u015b\u0107 od osi suportu do mostka) i stack (wysoko\u015b\u0107 mostka wzgl\u0119dem peda\u0142\u00f3w). Wszystkie one wp\u0142ywaj\u0105 na to, jak ci\u0119\u017car kolarza jest roz\u0142o\u017cony na rowerze, jak jedno\u015blad zachowuje si\u0119 na zakr\u0119tach, jaka jest jego stabilno\u015b\u0107 przy du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach, \u0142atwo\u015b\u0107 manewrowania i wygoda jazdy. Przyjrzyjmy si\u0119 im bardziej szczeg\u00f3\u0142owo:<\/p>\n\n\n\n

K\u0105t g\u0142\u00f3wki ramy (ang. head tube angle)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Mierzy nachylenie rury ramy \u0142\u0105cz\u0105cej kierownic\u0119 z widelcem w stosunku do pod\u0142o\u017ca. Im wi\u0119kszy k\u0105t, tym rower b\u0119dzie szybszy, dynamiczny i zwrotny z przodu, ale zarazem mniej stabilny i mniej wygodny. To rozwi\u0105zanie idealne podczas zawod\u00f3w i na bardziej wymagaj\u0105cych terenach. Z kolei im ni\u017cszy k\u0105t, tym rower jest bardziej stabilny i wygodny, ale mniej zwrotny i responsywny. Idealny do swobodnej, rekreacyjnej jazdy.<\/p>\n\n\n\n

Rowery szosowe maj\u0105 zwykle k\u0105t g\u0142\u00f3wki ramy w okolicach 70-73\u00b0, co pozwala kolarzowi nachyli\u0107 si\u0119 nad kierownic\u0105, szybko przyspiesza\u0107 i by\u0107 skutecznym na podjazdach. Rowery zjazdowe maj\u0105 z kolei k\u0105ty oko\u0142o 63\u00b0, aby zapewni\u0107 stabilno\u015b\u0107 na zjazdach i trudnych terenach oraz unikn\u0105\u0107 \u201clatania\u201d nad kierownic\u0105.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wki ramy (ang. head tube length)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jest to rozmiar g\u0142\u00f3wki ramy wspomnianej powy\u017cej i ma znacz\u0105cy wp\u0142yw na inny z pomiar\u00f3w omawianych poni\u017cej: stack. Duga g\u0142\u00f3wka ramy spowoduje, \u017ce kierownica b\u0119dzie umieszczona wy\u017cej, a postawa kolarza bardziej zrelaksowana. Jest to szczeg\u00f3lnie zauwa\u017calne w rowerze szosowym z d\u0142ugim dolnym suportem. Z drugiej strony, rowery do jazdy na czas maj\u0105 wyj\u0105tkowo kr\u00f3tkie g\u0142\u00f3wki ramy, aby poprawi\u0107 aerodynamik\u0119 jazdy. <\/p>\n\n\n\n

G\u0142\u00f3wki ramy nie da si\u0119 skr\u00f3ci\u0107, ale mo\u017cna j\u0105 delikatnie wyd\u0142u\u017cy\u0107 poprzez dodanie podk\u0142adek pod mostek. Nie jest to zalecane, ale je\u015bli rura widelca nie by\u0142a przycinana, mo\u017cna to zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Wyprzedzenie osi, czyli trail i offset<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Te dwa pomiary s\u0105 ze sob\u0105 powi\u0105zane. Trail to odleg\u0142o\u015bci punktu styku opony z pod\u0142o\u017cem od przed\u0142u\u017cenia osi g\u0142\u00f3wki ramy. Pomiar ten wyznaczany jest przez nachylenie i d\u0142ugo\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wki ramy.  <\/p>\n\n\n\n

Offset, czyli w\u0142a\u015bnie wyprzedzenie, to odleg\u0142o\u015b\u0107 osi przedniej piasty od przed\u0142u\u017cenia osi g\u0142\u00f3wki ramy. Jest on cz\u0119sto u\u017cywany do zmniejszenia lub zwi\u0119kszenia trailu bez zmiany k\u0105ta g\u0142\u00f3wki ramy, a tak\u017ce do zmiany rozstawu osi. Zwi\u0119kszenie offsetu zmniejsza trail i odwrotnie.<\/p>\n\n\n\n

Oba wymiary wp\u0142ywaj\u0105 na prowadzenie i zwrotno\u015b\u0107 roweru. Wi\u0119kszy trail sprawia, \u017ce rower jest bardziej stabilny przy wi\u0119kszych pr\u0119dko\u015bciach, ale mniej zwrotny przy mniejszych. Mniejszy trail sprawia, \u017ce rower jest bardziej zwrotny i \u0142atwiejszy w manewrowaniu z przodu, ale r\u00f3wnie\u017c bardziej wra\u017cliwy przy du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 g\u00f3rnej rury (ang. top tube length)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pomiar ten okre\u015bla  d\u0142ugo\u015b\u0107 rury, mierzona wzd\u0142u\u017c, od przeci\u0119cia z g\u0142\u00f3wk\u0105 ramy do przeci\u0119cia z rur\u0105 podsiod\u0142ow\u0105. Mamy dwa rodzaje pomiar\u00f3w: Rzeczywista d\u0142ugo\u015b\u0107 rury (actual top tube length) oraz efektywna d\u0142ugo\u015b\u0107 rury (effective top tube length), kt\u00f3ry wyznacza poziom\u0105 lini\u0119 od osi g\u0142\u00f3wki ramy do osi rury podsiod\u0142owej. Ten pierwszy by\u0142 najcz\u0119\u015bciej stosowany w rowerach przed pojawieniem si\u0119 sloopingu, czyli opadania g\u00f3rnej rury ku ty\u0142owi. Obecnie du\u017co istotniejszy jest drugi pomiar, a tak\u017ce reach, kt\u00f3ry om\u00f3wimy za chwil\u0119. <\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, rower z kr\u00f3tsz\u0105 g\u00f3rn\u0105 rur\u0105 b\u0119dzie bardziej zwrotny i \u0142atwiejszy w manewrowaniu, natomiast rower z d\u0142u\u017csz\u0105 g\u00f3rn\u0105 rur\u0105 b\u0119dzie bardziej stabilny i wygodny na d\u0142u\u017cszych dystansach.<\/p>\n\n\n\n

Reach, czyli pozioma odleg\u0142o\u015b\u0107 od osi suportu do mostka<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Reach, czyli zasi\u0119g to d\u0142ugo\u015b\u0107 mierzona w poziomie od osi suportu do mostka. Ten pomiar wp\u0142ywa na odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy siode\u0142kiem a kierownic\u0105, a przede wszystkim na pozycj\u0119 rowerzysty. D\u0142u\u017cszy reach oznacza zazwyczaj, \u017ce rowerzysta jest rozci\u0105gni\u0119ty lub nachylony, podczas gdy kr\u00f3tszy sprawia, \u017ce rowerzysta jest wyprostowany, w zwartej pozycji podczas jazdy.<\/p>\n\n\n\n

Stack, czyli wysoko\u015b\u0107 mostka wzgl\u0119dem peda\u0142\u00f3w<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Ten pomiar to odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi samymi punktami co reach, ale w pionie. Odnosi si\u0119 do wysoko\u015bci mostka wzgl\u0119dem suportu. Jest to rzeczywista wysoko\u015b\u0107 ramy i wy\u017cszy stack oznacza, \u017ce rowerzysta jest bardziej wyprostowany, podczas gdy ni\u017cszy sprawia, \u017ce rowerzysta jedzie w bardziej aerodynamicznej pozycji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stack mo\u017ce by\u0107 wyd\u0142u\u017cony za pomoc\u0105 podk\u0142adek lub zmniejszony poprzez obni\u017cenie wspornika kierownicy.<\/p>\n\n\n\n

K\u0105t rury podsiod\u0142owej (ang. seat tube angle)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K\u0105t ten mierzy nachylenie rury podsiod\u0142owej w stosunku do pod\u0142o\u017ca. Wi\u0119kszy k\u0105t sprawia, \u017ce peda\u0142owanie jest bardziej sprawne i wydajne. Pozycja kolarza jest nachylona do przodu, co staje si\u0119 szczeg\u00f3lnie widoczne na stromych podjazdach. Z kolei mniejszy k\u0105t sprawia, \u017ce pozycja kolarza jest bardziej odchylona do ty\u0142u, co poprawia komfort na d\u0142u\u017cszych dystansach. Zapewnia r\u00f3wnie\u017c stabilno\u015b\u0107 i kontrol\u0119 na zjazdach poprzez przeniesienie ci\u0119\u017caru na ty\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Baza k\u00f3\u0142 lub rozstaw osi (ang. wheelbase)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jest to odleg\u0142o\u015b\u0107 pomi\u0119dzy osiami przedniego i tylnego ko\u0142a. Wp\u0142ywa ona g\u0142\u00f3wnie na stabilno\u015b\u0107 i zwrotno\u015b\u0107 roweru. Kr\u00f3tki rozstaw osi sprawia, \u017ce rower jest bardziej zwrotny i \u0142atwiejszy w manewrowaniu, ale mo\u017ce te\u017c sprawi\u0107, \u017ce b\u0119dzie bardziej wra\u017cliwy i mniej stabilny przy du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach. D\u0142u\u017cszy rozstaw osi zapewnia wi\u0119kszy komfort i wi\u0119ksz\u0105 stabilno\u015b\u0107, co korzystnie wp\u0142ywa na szybko\u015b\u0107 i kontrol\u0119 na nier\u00f3wnym terenie, ale r\u00f3wnie\u017c pogarsza sterowno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 tylnego tr\u00f3jk\u0105ta (ang. chainstay length)<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Pozioma odleg\u0142o\u015b\u0107 od osi suportu do osi tylnego ko\u0142a. Kr\u00f3tszy \u0142a\u0144cuch poprawia efektywno\u015b\u0107 peda\u0142owania, poniewa\u017c rama jest sztywniejsza, a przy\u0142o\u017cona si\u0142a jest lepiej przenoszona. Poprawia r\u00f3wnie\u017c trakcj\u0119 tylnego ko\u0142a poprzez przemieszczanie ci\u0119\u017caru na tylne ko\u0142o. Wszystko to sprawia, \u017ce rower jest bardziej responsywny, lepiej przyspiesza, jest bardziej zwinny i \u0142atwiejszy w manewrowaniu na p\u0142askim terenie i na podjazdach.<\/p>\n\n\n\n

\n